Geofizik asboblar yer osti resurslarini aniqlash va baholash uchun ishlatiladigan ixtisoslashgan qurilmalardir. Ular geofizik tadqiqotlar, jumladan, qidiruv va o‘lchash ishlarida keng qo‘llaniladi. Bu asboblarning ishonchliligi va aniqligi geofizik tadqiqotlarning samaradorligiga to‘g‘ridan-to‘g‘ri ta’sir ko‘rsatadi. Shu sababli, geofizik asboblarni ta’mirlash va ularni modernizatsiya qilish zaruriy hisoblanadi.
Geofizik asboblarni ta’mirlash, ularning ish faoliyatini tiklash bilan birga, uskunalarning uzoq muddat ishlashini ta’minlashga ham yordam beradi. Shuningdek, ta’mir jarayonlari orqali asboblarning aniq va ishonchli ishlashini ta’minlash, geofizik tadqiqotlarni muvaffaqiyatli amalga oshirish uchun zarur bo‘ladi. Zamonaviy texnologiyalarni qo‘llash orqali asboblarni modernizatsiya qilish va yangi imkoniyatlar yaratish mumkin.
Geofizik asboblarning turlari
- Radiometrik asboblar (gamma-karotaj, spektrometrik o‘lchovlar)
- Elektrik asboblar (PS, VEZ, VP)
- Sezotik va akustik asboblar
- Magnitometrik asboblar
- Gravimetrik asboblar
- Temperatura o‘lchovlari va termal zondlar
Asboblarning qo‘llanilish sohasiga qarab:
- Skvajnali (zondli)
- Yuzaki (maydondagi)
- Laboratoriya asboblari
Asboblarning Ishdan Chiqish Sabablari
- Komponentlarning tabiiy eskirishi (sensorlar, kuchaytirgichlar, akkumulyatorlar)
- Namlik yoki agressiv muhitga tushish
- Haroratning o‘zgarishi
- Transport paytida mexanik shikastlanishlar
- Dasturiy xatolar yoki mikroprotsessor xatolari
- Elektr tarmog‘ida kuchlanishlarning o‘zgarishi va muammolar
Geofizik asboblarni ta’mirlash bosqichlari
- Diagnostika:
- Vizuall tekshiruv (yoriqlar, zanglash, ortiqcha isitish)
- Asosiy qismlarning ish holatini tekshirish
- Testlar va sinov moslamalaridan foydalanish
- Kompyuter diagnostikasi va dasturiy ta’minot tekshiruvi
- Defektlash:
- Nosoz qismlarni va detallarni aniqlash
- Nosozliklar ro‘yxatini tuzish
- Ta’mirlashni amalga oshirishning iqtisodiy samaradorligini tahlil qilish
- Qayta tiklash:
- Sensorlar, kuchaytirgichlar, kabelni almashtirish
- Boshlang‘ich platalarni qayta solderlash
- Mikroprotsessorlarni qayta dasturlash
- Qoplamalar, tugmalar va displeylarni almashtirish
- Yig‘ish va Kalibrlash:
- Asbobni yig‘ish va fazoviy shovqinlarni bartaraf etish
- Ishlash rejimlarini sozlash
- Test va kalibrlash ishlarini amalga oshirish
- Sinov va Ishga Tushirish:
- Asbobni ish sharoitiga yaqin sharoitda tekshirish
- Qabul qilish va kalibrlash natijalarining hujjatlash
Ta’mirlash Turlari
- Joriy ta’mirlash — kichik nosozliklar, kabel, sensor, tugmalarni almashtirish, kontaktsiz tuzatish
- O‘rta ta’mirlash — modul almashtirish, sxemalarni tiklash, kuchlanish ta’miri
- Kapital ta’mirlash — asbobni to‘liq parchalashtirish, kritik komponentlarni almashtirish, dasturiy ta’minotni yangilash
- Profilaktik ta’mirlash — muntazam tekshiruv va testlar, eskirgan qismlarni almashtirish
Ta’mirlash Ishlarini Tashkil Etish
- Ta’mirlash ishlari maydon sharoitida (karotaj stansiyasida yoki burg‘ulash punktida) yoki maxsus ustaxonalarda amalga oshirilishi mumkin
- Ishchilar malakasi: elektronchilar, muhandislar, metrologlar
- Maxsus sinov uskunalari: osiloskoplar, signal generatorlari, infratovush payvandlash stantsiyalari va boshqalar
- Ta’mirlangan asboblar hisobotda qayd etilishi va natijalari hujjatlashtirilishi kerak
